(GMT+7)
Tạp chí Thanh tra tháng 2/2010
Nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của năm 2010. (22/6/2010)

Được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực cố gắng của cấp ủy và chính quyền các cấp, thời gian qua, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo nói chung, ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên và miền Nam nói riêng đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn đã lắng dịu nhiều so với những năm trước với số lượng các vụ việc giảm rõ rệt. Năm 2009, số đơn thư giảm khoảng 10% so với năm 2008, kết quả giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo đạt 84,76%.

Triển khai thực hiện Thông báo 130-TB/TƯ ngày 10/01/2008 của Bộ chính trị và các Kế hoạch số 345/KH-TTCP ngày 06/3/2008, Kế hoạch số 319/KH-TTCP ngày 20/02/2009 của Thanh tra Chính phủ, ngành Thanh tra và các địa phương đã tập trung thực hiện đồng bộ 9 giải pháp mà Bộ Chính trị đã đề ra trong đó có việc tiến hành rà soát, phân loại các vụ việc khiếu kiện tồn đọng bức xúc kéo dài trên cả nước để có biện pháp xử lý từng trường hợp, nhằm chấm dứt khiếu kiện. Có thể nói với trách nhiệm của mình, các cấp, các ngành, các địa phương đã có nhiều chuyển biến trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Thanh tra Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp, giải pháp, chỉ đạo sâu sát, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, nên năm 2009 công tác này đã dành nhiều thắng lợi, góp phần quan trọng vào giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Tuy nhiên, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân vẫn còn diễn biến phức tạp, khiếu kiện đông người vượt cấp lên Trung ương vẫn gia tăng, trong đó xảy ra không ít vụ khiếu kiện có người cầm đầu, có sự liên kết giữa các đoàn, tập trung lại với nhau. Tình trạng đoàn khiếu kiện đông người đến trụ sở các Đại sứ quán, Lãnh sự quán của Mỹ, Nhật Bản, vào chùa chiền… treo băng rôn, khẩu hiệu với tính chất kích động, diễn ra vào những thời điểm nhạy cảm như các kỳ họp Trung ương, họp Quốc hội…, thậm chí ở một số địa phương khiếu kiện của công dân có biểu hiện hành vi quá khích, gây rối. Thông qua kết quả rà soát phân loại khiếu kiện tồn đọng, kéo dài cho thấy: Số lượng vụ việc chưa giải quyết theo thẩm quyền ở các địa phương vẫn còn nhiều, nhất là thẩm quyền ở cấp huyện, quận; số vụ việc đã được Thủ tướng Chính phủ kết luận, chỉ đạo nhưng triển khai thực hiện ở một số địa phương không dứt điểm, công dân vẫn tiếp khiếu; số vụ việc đã được các cơ quan Trung ương giải quyết đã kết luận nhưng về địa phương triển khai thực hiện còn nhiều vướng mắc, cần phải xem xét lại không ít. Điều đáng quan tâm là nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền của địa phương chưa được xem xét còn chiếm số lượng lớn, gây bức xúc cho công dân, đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến khiếu kiện vượt cấp.

Qua phân loại theo nội dung đơn thư cho thấy, đối với khu vực miền Trung - Tây nguyên và miền Nam, phần lớn các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thời gian qua liên quan đến nhà - đất chiếm tỷ lệ trên 60%, chủ yếu là việc thu hồi đất, giao đất; chính sách bồi thường, hỗ trợ cho người đang sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi; đòi đất cũ, đòi sở hữu nhà qua các thời kỳ cải tạo nhà cửa, đất tôn giáo, dân tộc… Ngoài ra đơn thư tố cáo của công dân còn đề cập đến những sai phạm của một bộ phận cán bộ, công chức nhà nước trong khi thi hành công vụ liên quan đến giao đất, giao chủ đầu tư các dự án, giao đất tái định cư,… đã có hành vi vi phạm các quy định của Nhà nước, thậm chí có biểu hiện tiêu cực, vụ lợi cá nhân.

Về đặc điểm của khu vực có thể nói là đây một địa bàn rộng, từ Thanh Hóa vào đến Cà Mau với 38 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đặc biệt là các tỉnh Tây nguyên và tây Nam bộ, có nhiều dân tộc anh em sinh sống trong cộng đồng, là địa bàn khá phức tạp. Riêng ở Tây nguyên những năm trước đã xảy ra bạo loạn, khiếu kiện đông người, do sơ hở trong công tác quản lý của chúng ta nên kẻ địch đã lợi dụng kích động đồng bào, nhằm chia rẽ và phá hoại cách mạng nước ta, gây mất trật tự an toàn xã hội. Mặc dù chúng ta đã kịp thời ngăn chặn, dập tắt âm mưu đó, nhưng bọn cơ hội chính trị, phản động lưu vong vẫn luôn luôn rắp tâm quay lại chống phá, nếu không kịp thời tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, quan tâm tới an sinh xã hội ở khu vực này thì đây vẫn còn tiềm ẩn khiếu kiện đông người, dễ tạo thành điểm nóng. Mặt khác, vấn đề đất đai sau khi giải phóng miền Nam, Nhà nước thực hiện chính sách thống nhất quản lý thuộc sở hữu toàn dân, nhưng do đặc thù, do lịch sử để lại, cơ chế chính sách của chúng ta trong thời kỳ cải tạo xã hội chủ nghĩa còn nhiều bất cập, dẫn đến khi xem xét giải quyết khiếu nại của công dân gặp không ít khó khăn. Những khiếu nại tồn đọng của công dân hầu hết đã kéo dài nhiều năm nay, nhiều thế hệ cán bộ giải quyết nhưng chưa xong, chưa dứt điểm, nếu không có cơ chế riêng để xem xét giải quyết cho hợp tình, hợp lý thì khiếu kiện vẫn còn tiếp diễn.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình hình khiếu kiện của công dân bức xúc, kéo dài, nhưng tựu trung lại có 2 nhóm nguyên nhân chính sau đây:

Thứ nhất, nhóm nguyên nhân khách quan, trước hết do sự đòi hỏi về phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa trong thời gian gần đây diễn ra rất nhanh; sự chuyển dịch mạnh từ cơ cấu kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ… dẫn đến yêu cầu Nhà nước cần thu hồi đất của người đang sử dụng với số lượng lớn; trong khi cơ chế chính sách còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn, chưa điều chỉnh hài hòa các mối quan hệ về quyền lợi giữa các tổ chức được giao đất với người đang sử dụng đất bị thu hồi. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước còn nhiều hạn chế, yếu kém, nhất là trong lĩnh vực quản lý đất đai, quản lý đầu tư xây dựng, quản lý tài sản công… Pháp luật, cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo của chúng ta cũng còn thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất, sự mâu thuẫn trong một số quy định giữa Luật Khiếu nại, tố cáo với Luật Đất đai, điều kiện thiếu rõ ràng trong việc phân định thẩm quyền giải quyết của cơ quan hành chính với giải quyết theo tố tụng hành chính… cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến khiếu kiện của công dân kéo dài. Một nguyên nhân quan trọng, đáng lưu ý có sự kích động của các thế lực thù địch đã lôi kéo, xúi giục, thực hiện diễn biến hòa bình, lợi dụng những sơ hở, khiếm khuyết ở một số cơ quan quản lý nhà nước khi giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân để xuyên tạc cái gọi là nhân quyền, dân chủ, dân tộc, tôn giáo đẩy khiếu kiện từ cá thể lên thành khiếu kiện đông người… Mặt khác, một bộ phận công dân do hiểu biết pháp luật còn yếu nên dễ bị lôi kéo, số ít do quá khích, cố tình gây rối làm cho tình hình khiếu nại, tố cáo diễn biến thêm phần phức tạp.

Thứ hai, nhóm nguyên nhân chủ quan, trước hết phải nói đến công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo còn nhiều hạn chế, nhiều vụ việc giải quyết chưa đúng quy định của pháp luật, kiến nghị giải quyết thiếu tính thuyết phục, thiếu khả thi và thiếu dứt điểm. Sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa tốt; có nơi, có lúc còn biểu hiện sự né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; kỷ cương, kỷ luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa nghiêm, nhiều vụ việc cấp trên đã kết luận nhưng cấp dưới không thực hiện hoặc chậm thực hiện dẫn đến công dân bức xúc. Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước đối với công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở một số địa phương chưa được chú trọng, chưa làm hết nghĩa vụ của mình với công dân theo quy định của pháp luật; công tác quản lý nhà nước về khiếu nại, tố cáo của các Cục địa bàn làm chưa tốt, nắm chưa chắc, chưa sát tình hình ở các địa phương được phân công phụ trách. Nguyên nhân cuối cùng là chúng ta chưa xây dựng được cơ chế đặc thù cho từng địa phương để kiến nghị với Nhà nước các giải pháp cụ thể với từng loại khiếu nại tồn tại, phù hợp với thực tiễn.

Năm 2010 là năm có nhiều sự kiện chính trị quan trọng như: Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, 65 năm ngày thành lập nước, là năm tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI. Đặc biệt đối với những người làm công tác thanh tra, đây cũng là năm kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành. Nhiệm vụ chung của toàn ngành Thanh tra trong năm tới cũng như nhiều năm tiếp theo hết sức nặng nề, trong đó công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Do đó, các cơ quan thanh tra, các địa phương, đơn vị cần cần tiếp tục triển khai thực hiện tốt hơn Thông báo 130/TB-TƯ của Bộ chính trị, và các Kế hoạch của Thanh tra Chính phủ để tiếp tục nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo nói chung, ở khu vực miền Trung - Tây nguyên và miền Nam nói riêng. Trong đó, cần tập trung thực hiện một số giải pháp chính sau:

Một là, tăng cường vai trò và trách nhiệm của các cấp ủy Đảng trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị nhằm tập trung giải quyết có hiệu quả các vụ việc khiếu kiện của công dân.

Hai là, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp phải có kế hoạch cụ thể, rà soát các vụ khiếu kiện đông người để giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, bức xúc, kéo dài của công dân. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó không chỉ góp phần an dân, bảo đảm quyền dân chủ của nhân dân, mà còn giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ thiết thực cho việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cả nước, nhất là tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI.

Ba là, trên cơ sở kết quả tổng hợp rà soát phân loại các vụ việc tồn đọng kéo dài, Thanh tra Chính phủ phối hợp với Bộ Tài nguyên - Môi trường, các bộ ngành khác có liên quan tăng cường hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra từng địa phương, đề xuất cơ chế đặc thù để có cơ sở giải quyết. Cần có sự phân công cụ thể rõ ràng, loại vụ việc nào thuộc trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ, loại vụ việc nào thuộc trách nhiệm của các địa phương, có quy định về thời gian cần phải giải quyết xong các vụ việc nhằm tạo sự chuyển biến ngay từ đầu quý I/2010.

Bốn là, các tổ chức thanh tra cần đẩy mạnh thanh tra trách nhiệm của thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước trong công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhằm uốn nắn, chấn chỉnh kịp thời những hạn chế, tồn tại, cũng như tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn để nâng cao hơn nữa hiệu quả của công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các địa phương, đơn vị. Đó cũng là việc làm thiết thực để góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ công tác của ngành chào mừng các sự kiện quan trọng của đất nước, của ngành Thanh tra, trong đó có kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống của Thanh tra Việt Nam (23/11/1945- 23/11/2010)./.

 

 

Nguyễn Đức Hạnh
Phó Tổng Thanh tra
Gửi bài này Gửi bài này In bài này In bài này
Các bài mới
Thư Chúc Mừng Năm Mới của Tổng Thanh tra gửi cán bộ, công chức, viên chức ngành Thanh tra.  (22/6/2010)  
Các bài đã đăng
Đấu tranh phòng, chống rửa tiền trong giai đoạn hiện nay  (22/6/2010)
Một vài vấn đề trao đổi trong thực hiện Luật khiếu nại, tố cáo  (22/6/2010)
Thanh tra Bình Thuận - một năm nhìn lại  (22/6/2010)
Công tác thanh tra công vụ năm 2009 của thanh tra tỉnh Vĩnh Long  (21/6/2010)
Kết quả công tác thanh tra năm 2009 của tỉnh Long An  (21/6/2010)
Những giải pháp tăng cường công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Quảng Nam  (21/6/2010)
Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra ở Yên Bái trong thời gian tới  (21/6/2010)
Phát huy kết quả của năm 2009 để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác thanh tra  (18/6/2010)
Xem nhiều nhất
Bàn về một số hạn chế của Luật Doanh nghiệp năm 2005
Bàn về khái niệm kiểm tra và một số khái niệm liên quan đến kiểm tra
Cơ cấu “dân số vàng” – cơ hội và thách thức
ThanhtraVietnam
Bàn về thẩm quyền ban hành văn bản QPPL của cơ quan hành chính nhà nước
Thăm dò ý kiến
Để tiếp tục cải tiến nội dung và hình thức, ThanhtraVietnam.vn chuẩn bị nâng cấp, mời Quý bạn đọc tham gia khảo sát.
Theo Quý vị, ThanhtraVietnam.vn cần thay đổi như thế nào?
Bố trí lại giao diện giúp dễ dàng tìm kiếm thông tin hơn
Thêm tính năng nhận các tin, bài từ độc giả
Thêm tính năng chia sẻ qua mạng xã hội
Thêm chuyên mục tin đọc nhiều, tin mới, tin nóng
Xây dựng bản tin truyền hình, video, thư viện ảnh dể xem
Xây dựng ThanhtraVietnam.vn xem được trên các thiết bị di động