Sử dụng đất không đúng mục đích

Tập đoàn quản lý và sử dụng với diện tích đất là 371.348 ha (đất nông nghiệp 361.647 ha, đất phi nông nghiệp 9.701 ha), tính đến 31/12/2017, phần lớn diện tích đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) (khoảng 92%), phần còn lại 29.708 ha chưa được cấp GCNQSDĐ (khoảng 8%) với nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có diện tích đất dự kiến bàn giao cho địa phương quản lý, sử dụng nên không lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ và đất đang có tranh chấp chưa thực hiện được việc cấp GCNQSDĐ. Công tác xác định ranh giới, cắm mốc, đo đạc, lập bản đồ địa chính của Tập đoàn mới thực hiện được 313.554 ha (khoảng 84.4%), diện tích chưa thực hiện là 57.794 ha (khoảng 15,6%), dẫn đến số liệu về diện tích đất còn chưa chính xác.

“Công tác quản lý hồ sơ đất đai trước đây của Tập đoàn được lập còn sơ sài, không đầy đủ, chủ yếu là sử dụng hồ sơ dạng giấy, bản đồ địa hình, tài liệu đo đạc lạc hậu, công cụ để quản lý thô sơ, nguồn lực mỏng, diện tích được giao lại quá lớn dẫn đến khó khăn trong theo dõi, quản lý, giải quyết tranh chấp, lấn chiếm đất đai”, thông báo của Thanh tra Chính phủ nêu rõ.

Tính đến 31/12/2017, các đơn vị thuộc Tập đoàn còn để 10.710,36 ha đất bị lấn chiếm, tập trung ở các tỉnh Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và để diện tích đất chồng lấn giữa các công ty thuộc Tập đoàn với những đối tượng khác (chủ yếu là người dân) lên tới 1.737,44 ha; tổng diện tích đất bị lấn chiếm, chồng lấn đến thời điểm thanh tra đã giải quyết dứt điểm được 476.2 ha, chưa được giải quyết dứt điểm là 11.971.6 ha (lấn, chiếm 10.347,36 ha; chồng lấn 1.624,24 ha), vi phạm qui định của pháp luật đất đai.

Về việc xử lý, sắp xếp lại nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn quản lý, sử dụng 759 cơ sở nhà, đất (diện tích đất là 1.200,39 ha, diện tích nhà là 1.176.187 m2) thuộc đối tượng phải xử lý, sắp xếp theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg ngày 19/01/2007 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, đến 31/12/2017, Tập đoàn đã trình cơ quan chức năng phê duyệt xử lý, sắp xếp 43 cơ sở, chiếm 5,7% (diện tích đất 15,39 ha, diện tích nhà 42.198 m2); số cơ sở nhà, đất còn lại chưa được phê duyệt xử lý, sắp xếp theo quy định là 716 cơ sở, chiếm 94,3% (diện tích đất 1.185 ha, diện tích nhà 1.133.989 m2), hiện mới hoàn tất công tác kiểm tra hiện trạng.

Việc Tập đoàn cho thuê một phần diện tích văn phòng làm việc chưa thực hiện đúng quy định của Luật Đất đai năm 2013 (tại số 177, Hai Bà Trưng, quận 3, TP. Hồ Chí Minh; số 56 Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội) và cho mượn đất làm nhà ở để bị lấn chiếm chưa thu hồi được (Nhà E1, phố Tạ Quang Biểu, quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội); Công ty Tài chính Cao su ký hợp đồng mua tài sản là quyền sử dụng đất năm 2004, 2005 để làm Trụ sở văn phòng Công ty... (nếu so với giá đất do UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành năm 2018 thì giá mua cao hơn) nhưng không lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, chưa có dự án đầu tư được phê duyệt, vi phạm quy định của pháp luật; năm 2008, Công ty TNHH MTV Cao su Mang Zang sử dụng một phần quỹ phúc lợi mua nhà tại số 55, đường Nguyễn Minh Hoàng, phường 12, quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh (nếu so với giá đất do UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành năm 2018 thì giá mua cao hơn)...

Thông báo Kết luận cũng chỉ ra việc Tập đoàn ban hành Quyết định số 183/QĐ-CSVN ngày 03/3/2008 cho phép Công ty Cao su Phú Riềng chuyển giao 96.18 ha đất cao su, sau đó UBND tỉnh Bình Phước thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất đối với Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su (không phải là tổ chức kinh tế nên không được thuê đất để thực hiện dự án đầu tư) là chưa thực hiện đúng quy định tại Điều 35 Luật Đất đai năm 2003.

Đáng chú ý, Giám đốc Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú cho cán bộ, công nhân viên mượn đất (đất phi nông nghiệp) làm nhà ở với tổng diện tích 0.81 ha tại Trụ sở Nông trường Tân Thành, xã Tân Thành, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước (lô đất này đã được địa phương cấp GCNQSDĐ số AH 514712 ngày 20/9/2007), đến nay có 33 cán bộ, công nhân viên đang sử dụng diện tích đất này làm nhà ở là vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều 11 Luật Đất đai năm 2003.

Qua thanh tra phát hiện, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Cao su Đồng Nai cho 44 công nhân mượn 2.575,75 m2 nhà để ở trên diện tích 3,2 ha đất là sử dụng đất sai mục đích, vi phạm Khoản 3 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013.

 

leftcenterrightdel
Ảnh minh họa - Internet 

Chấn chỉnh, khắc phục, xử lý đối với những khuyết điểm, vi phạm

Từ những sai phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam chấn chỉnh, khắc phục, xử lý đối với những khuyết điểm, vi phạm của Tập đoàn; kiểm tra, rà soát đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất, cho thuê đất, chuyển nhượng dự án.. theo thẩm quyền xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật.

Báo cáo với các địa phương để sớm bố trí kịp thời ngân sách thực hiện việc rà soát, xác định ranh giới, cắm mốc giới, đo đạc, lập bản đồ địa chính và hồ sơ ranh giới sử dụng đất đối với 57.793,79 ha đất cao su, nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng lấn chiếm đất đai và hoàn trả khoản kinh phí các công ty thành viên của Tập đoàn đã chi trả cho việc thực hiện nhiệm vụ này (theo báo cáo là 51 tỷ đồng). Cùng với các địa phương tổng hợp, đề xuất với Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ có phương án hỗ trợ kinh phí để thực hiện theo quy định pháp luật.

Chủ động, phối hợp, đề xuất với UBND các tỉnh, thành phố giải quyết dứt điểm diện tích đất bị lấn, chiếm, tranh chấp và diện tích đất chồng lấn để ổn định sản xuất, kinh doanh, sử dụng đất có hiệu quả, tránh thất thu ngân sách nhà nước; quản lý, sử dụng đất đúng quy định của pháp luật; khẩn trương phối hợp với cơ quan chức năng của các địa phương để hoàn tất thủ tục cấp GCNQSDĐ đối với 29.708 ha đất.

Phối hợp với UBND tỉnh, thành phố để tiến hành bàn giao đất đã có quyết định thu hồi và diện tích đất theo phương án CPH được duyệt là 17.418.68 ha; rà soát, báo cáo UBND tỉnh Bình Phước xử lý đối với diện tích 96.18 ha đất đã cho Trường Cao đẳng Công nghiệp Cao su thuê, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam xử lý các tồn tại, vi phạm trong việc cho thuê văn phòng làm việc, cho thuê, mượn nhà, đất không đúng quy định, để xảy ra tình trạng lấn, chiếm nhà, đất để nhà trống không sử dụng gây lãng phí; rà soát, xử lý và chịu trách nhiệm đối với việc một số đơn vị thuộc Tập đoàn mua một số cơ sở nhà, đất với giá cao chưa đúng quy định. Lập hồ sơ, trình các cơ quan chức năng, thực hiện việc sắp xếp, xử lý tài sản công đối với 716 cơ sở nhà đất theo quy định tại Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ, Thông tư số 37/2018/TT-BTC ngày 16/4/2018 của Bộ Tài chính.

Ngoài ra, chỉ đạo Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Cao su Đồng Nai, người đại diện phần vốn của Tập đoàn tại Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú căn cứ nhu cầu sử dụng đất, báo cáo UBND tỉnh xem xét, xử lý diện tích nhà, đất đã cho cán bộ, công nhân viên mượn làm nhà ở, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật; chỉ đạo Công ty TNHH MTV Cao su Phú Riềng thực hiện kê khai, nộp tiền thuê đất từ 2008 đến nay đối với diện tích đất được tỉnh Đắk Nông giao, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật./.

Lan Anh