Ký hợp đồng thi công khi chưa bàn giao mặt bằng sạch

Việc thực hiện gói thầu về rà phá bom mìn, vật nổ đoạn cầu cạn và khu vực depot của nhà thầu Tổng Công ty Xây dựng Lũng Lô có dấu hiệu vi phạm pháp luật là có cơ sở. 

Đến thời điểm thanh tra, công tác nghiệm thu và thanh quyết toán vẫn chưa hoàn thành, trong đó nguyên nhân chính là hồ sơ nghiệm thu khối lượng không đảm bảo, có dấu hiệu sai khối lượng thi công; hồ sơ hoàn công chưa đúng quy định, có hiện tượng không đúng với thực tế và không đúng với phương án kỹ thuật được phê duyệt…

Để kịp tiến độ thi công của dự án, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội đã có văn bản gửi Bộ Quốc phòng. Trên cơ sở này, Bộ Quốc phòng đã có văn bản giao Bộ Tư lệnh Công binh thực hiện. Bộ Tư lệnh Công binh và Tổng Công ty Xây dựng Lũng Lô đã có văn bản cam kết an toàn và bàn giao mặt bằng cho các nhà thầu thi công gói thầu depot và gói thầu cầu cạn. Tuy nhiên, việc cam kết an toàn bằng văn bản và việc nghiệm thu khối lượng để thanh quyết toán là hai nội dung khác nhau. Những sai phạm nêu trên là vi phạm Khoản 4 Điều 32, Điều 33, Điều 34 Quyết định số 95/2003/QĐ-BQP ngày 07/8/2003 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng vê việc ban hành Quy trình kỹ thuật dò tìm, xử lý bom mìn, vật nổ.

Đối với nội dung tố cáo việc lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu số 1, đoạn tuyến trên cao, có dấu hiệu vi phạm pháp luật là có cơ sở. Vì việc đánh giá giữa tư vấn Systra và chủ đầu tư không thống nhất, có sự không minh bạch, không thực hiện đúng các quy định của pháp luật về đấu thầu, lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, Văn phòng UBND thành phố Hà Nội giao Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội yêu cầu tư vấn Systra báo cáo, giải thích, làm rõ về những nội dung theo kiến nghị của liên danh Ciencol-Lotte. Tại buổi làm việc, Liên danh Ciencol-Lotte tôn trọng kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu của tư vấn Systra và Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội. Kết quả, nhà thầu Dealim đã trúng thầu với giá dự thầu là 65.252.970 euro.

Việc sai phạm trong công tác đấu thầu đã được Sở Kế hoạch và Đầu tư nêu trong Văn bản 629/BC-KHĐT ngày 28/6/2013 vi phạm Điều 29 Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11; Điều 18 Nghị định số 85/2009/N Đ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng.

leftcenterrightdel
 Dự án tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội đã chậm tiến độ nhiều năm. (Ảnh internet)

TTCP kết luận nội dung tố cáo việc lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu số 3, hầm và các ga ngầm có dấu hiệu vi phạm pháp luật là có cơ sở. Nhà thầu JV và MRB đã ký hợp đồng thi công gói thầu số 3 khi chưa có mặt bằng sạch bàn giao cho nhà thầu để thi công. Nhà thầu JV đề nghị bổ sung chi phí vào giá hợp đồng dựa trên “Kế hoạch thi công sơ bộ” đã được xây dựng trên các mốc thời gian bàn giao mặt bằng công trình và đã được chứng thực. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra vẫn chưa bàn giao đầy đủ mặt bằng của gói thầu CP03.

Hiện tại, mặt bằng các ga 9, 10, 11 đang điều chỉnh quy hoạch, chưa thể giải phóng mặt bằng được. Việc chậm bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công theo hợp đồng, dẫn đến nhà thầu phải điều chỉnh kế hoạch triển khai theo hợp đồng đã ký, do đó nhà thầu đã yêu cầu bổ sung khoản kinh phí cho việc này khoảng 40 triệu USD, nguy cơ gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước. Vi phạm Khoản 3 Điều 64 Luật Đấu thầu số 43/2013/QH23.

Ngoài ra, việc điều chỉnh hợp đồng trọn gói của dự án tăng thêm 6.506.555 euro làm nảy sinh các tồn tại, bất cập, bất hợp lý. Dự án có quy mô lớn và phức tạp đầu tiên áp dụng công nghệ và tiêu chuẩn mới của nước ngoài vào Việt Nam, nhưng hợp đồng chỉ xác định thời gian 25 tháng; với tổng giá trị 10.613.852 euro là không khả thi, khó đáp ứng và chưa lường hết được các yêu cầu trong việc thực hiện. Một số nội dung điều chỉnh tăng giá trị hợp đồng, nhưng không tăng nhiệm vụ, mà chủ yếu do quá trình thực hiện các nhiệm vụ của Systra bị chậm trễ kéo dài so với tiến độ của hợp đồng trọn gói ban đầu, vì các nguyên nhân khách quan và chủ quan, nên tư vấn Systra phải huy động nhân sự và chi phí cho thời gian kéo dài, dẫn đến phát sinh tăng chi phí…

Kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan

Với những sai phạm nêu trên, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội là chủ đầu tư dự án, có trách nhiệm xác định rõ từng khoản chi phí cụ thể để phân loại theo nhóm; rà soát lại trách nhiệm của tư vấn Systra trong việc thực hiện nhiệm vụ theo hợp đồng trọn gói trước khi điều chỉnh, để xác định chi phí vật chất thuộc trách nhiệm phần lỗi của tư vấn Systra và thực hiện giảm trừ khi quyết toán. Đồng thời, rà soát trách nhiệm vật chất của các đơn vị có liên quan, trong quá trình thực hiện dự án, gây chậm trễ kéo dài, dẫn đến phát sinh tăng chi phí và thực hiện việc giảm trừ khi quyết toán hợp đồng; chủ động phối hợp với UBND các quận trên địa bàn dự án và các cơ quan hữu quan của thành phố để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ thi công các gói thầu, cũng như tiến độ tổng thể của dự án; kiểm tra, rà soát và chủ động xử lý, khắc phục những tồn tại, vướng mắc tại các gói thầu.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo UBND các quận trên địa bàn dự án và các cơ quan hữu quan của thành phố có trách nhiệm phối hợp với Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ thi công các gói thầu, cũng như tiến độ tổng thể của dự án. Xem xét, giải quyết theo thẩm quyền đối với nội dung tố cáo về dấu hiệu vi phạm pháp luật trong công tác thanh tra của Thanh tra Hà Nội; đề nghị Thành ủy xem xét lại quá trình công tác, đảm bảo quyền lợi cho ông Lương Xuân Bình.

Đối với Bộ Quốc phòng, chỉ đạo Tổng Công ty Xây dựng Lũng Lô có trách nhiệm phối hợp với Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội trong việc hoàn chỉnh hồ sơ và nghiệm thu, thanh quyết toán dứt điểm hợp đồng rà phá bom mìn, vật nổ đoạn cầu cạn và khu vực depot của dự án theo đúng quy định của pháp luật.

Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo đơn vị có liên quan kiểm tra, xem xét trách nhiệm trong việc thực hiện các công việc của dự án gây chậm trễ, dẫn đến phát sinh tăng chi phí. Chỉ đạo Cục Đường sắt Việt Nam kiểm tra, xem xét trách nhiệm trong việc thực hiện các công việc của dự án gây chậm trễ, dẫn đến phát sinh tăng chi phí.

Đáng chú ý, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao UBND thành phố Hà Nội tổ chức kiểm điểm và chỉ đạo Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Quy hoạch Kiến trúc kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ có liên quan đến các vi phạm nêu tại kết luận thanh tra. Căn cứ vào kết quả kiểm điểm, có biện pháp xử lý đối với những tập thể, cá nhân trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

Mặt khác, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Bộ Tư lệnh Công binh, Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan đến các vi phạm trong việc thực hiện hợp đồng về rà phá bom mìn, vật nổ đoạn cầu cạn và khu vực depot./.

Minh Nguyệt