Sau khi Miền nam hoàn toàn giải phóng, đất nước được thống nhất, tháng 02/1976 tỉnh Lâm Đồng thực hiện việc sáp nhập tỉnh (từ tỉnh Lâm Đồng và tỉnh Tuyên Đức). Để thực hiện nhiệm vụ chính trị, ngày 15/6/1976 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 16/QĐ/UB thành lập Hội đồng Thanh tra và ngày 10/8/1976, Ủy ban Thanh tra tỉnh Lâm Đồng được thành lập theo Quyết định số 25/QĐ-UB. Thời gian này Ủy ban Thanh tra tỉnh là bộ phận tham mưu cho Hội đồng thanh tra. 

Ngay sau khi được thành lập, công việc của Ủy ban Thanh tra tỉnh là hết sức cấp bách và nặng nề, gắn với công tác khắc phục hậu quả của chiến tranh và xây dựng nề nếp quản lý mới, trật tự xã hội mới. Nhiệm vụ công tác thanh tra tập trung vào thanh tra việc chấp hành các chế độ về quản lý kinh tế, thực hiện kế hoạch Nhà nước; công tác giải quyết đơn khiếu tố và việc chấp hành các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Chính phủ, pháp luật của Nhà nước, nhất là những vấn đề có liên quan đến nền kinh tế quốc dân và đời sống nhân dân.

Tuy mới được thành lập với lực lượng, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn nhưng trong giai đoạn này (từ 1976 - 1990), toàn ngành Thanh tra Lâm Đồng đã tiến hành 1.359 cuộc thanh tra kinh tế - xã hội. Phát hiện và kiến nghị thu hồi hơn 600 triệu đồng và nhiều vật tư, tài sản khác, chuyển nhiều vụ việc sang cơ quan Công an để điều tra làm rõ. Tham mưu giải quyết được 9.772 đơn khiếu nại, tố cáo; tiếp được 4.201 lượt công dân.

Mặc dù tổ chức còn đơn giản, nhưng công tác thanh tra, kiểm tra trong những ngày đầu sau giải phóng đã góp phần tạo ra mối liên hệ giữa trên và dưới, giữa lãnh đạo và quần chúng nhằm đảm bảo tính chất chính quyền của dân, do dân và vì dân. Cùng với vai trò đó, công tác thanh tra còn bảo đảm phòng ngừa và ngăn chặn tệ quan liêu, lãng phí, tham ô, sách nhiễu dân chúng, góp phần tạo ra được sự tin tưởng của nhân dân vào đường lối cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

leftcenterrightdel
Chánh Văn phòng Thanh tra tỉnh đọc diễn văn ôn lại truyền thống 44 năm ngày thành lập ngành Thanh tra Lâm Đồng 

Ngày 01/04/1990, Pháp lệnh Thanh tra được ban hành, đó là cơ sở pháp lý, xác định rõ vị trí của công tác thanh tra trong sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước ta. Pháp lệnh đã có những quy định cụ thể về vị trí của Thanh tra Nhà nước, chức năng của Thanh tra Nhà nước và làm rõ được tầm quan trọng của công tác thanh tra trong hệ thống cơ quan nhà nước. Thực hiện Pháp lệnh Thanh tra, ngành Thanh tra Lâm Đồng đã có những chuyển biến đáng kể; trước hết là những chuyển biến trong công tác củng cố hệ thống tổ chức Thanh tra Nhà nước ở các cấp, các ngành, gắn với việc xây dựng lực lượng, được tăng cường thêm cả về số lượng và chất lượng.

Ngành Thanh tra Lâm Đồng đã đẩy mạnh công tác thanh tra trên các lĩnh vực như: thanh tra thu - chi ngân sách; thanh tra tài chính; thanh tra các doanh nghiệp, các Hợp tác xã; thanh tra quản lý xây dựng cơ bản; thanh tra về quản lý đất đai; thanh tra việc thực hiện chính sách xã hội; quản lý sử dụng tài nguyên khoáng sản; quản lý sử dụng viện trợ nhân đạo; quản lý quỹ điều động lao động; thanh tra việc thực hiện Quyết định số 72/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng về chính sách đối với đồng bào dân tộc và giải quyết khiếu nại, tố cáo...

Từ năm 1991 - 2004, toàn ngành Thanh tra Lâm Đồng tiến hành 2.407 cuộc thanh tra kinh tế - xã hội. Qua thanh tra phát hiện sai phạm 124,5 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 51,3 tỷ đồng và 83.362 ha đất các loại, kiến nghị xử lý 743 trường hợp vi phạm; tham mưu giải quyết được 23.181 đơn khiếu nại, tố cáo; tiếp được 25.621 lượt công dân.

Năm 2004, Luật Thanh tra được Quốc hội thông qua đã tạo điều kiện cho ngành Thanh tra hoạt động có hiệu quả. Việc xây dựng tổ chức thanh tra cũng được đặt ra một cách đồng bộ, cả về bộ máy, quy chế hoạt động và cơ chế điều hành.

Từ năm 2005 - 2010, ngành Thanh tra Lâm Đồng đã tiến hành 888 cuộc thanh tra kinh tế - xã hội. Qua thanh tra phát hiện sai phạm 60,3 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 37 tỷ đồng; 954 ha đất các loại; kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật 371 trường hợp, chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để tiếp tục điều tra làm rõ 14 trường hợp, tham mưu giải quyết 23.665 đơn thư khiếu nại, tố cáo và tiếp được 21.741 lượt công dân. Qua thanh tra và giải quyết đơn thư đã góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, tăng cường mối quan hệ giữa quần chúng nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Từ năm 2010 - 2015, toàn Ngành đã tiến hành 826 cuộc thanh tra hành chính, qua thanh tra phát hiện sai phạm 188,8 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 100,1 tỷ đồng, xử lý khác 88 tỷ đồng; 142ha đất các loại; chuyển mục đích sử dụng 2.373 ha đất do sử dụng không đúng mục đích; cấp GCNQSD đất nông nghiệp đối với diện tích 2.569 ha; thu hồi 26 giấy chứng nhận QSD đất. Kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật 31 trường hợp và kiểm điểm rút kinh nghiệm 191 tập thể, 208 cá nhân; chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để tiếp tục điều tra làm rõ 11 vụ việc. Tiến hành 6.608 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, qua thanh tra, đã phát hiện sai phạm 48,3 tỷ đồng, trong đó đã xử phạt vi phạm hành chính 27,1 tỷ đồng, xử lý khác 21,3 tỷ đồng và thu hồi 1.655 giấy phép lái xe. Tham mưu giải quyết kịp thời 11.672 đơn thư khiếu nại, tố cáo và tiếp được 15.030 lượt công dân không để xảy ra “điểm nóng”. Rà soát 52 vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài trên địa bàn tỉnh theo Kế hoạch của Thanh tra Chính phủ và theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Qua thanh tra và giải quyết đơn thư đã kiến nghị, bổ sung hoàn thiện các cơ chế chính sách, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tăng cường mối quan hệ giữa quần chúng nhân dân với Đảng và Nhà nước. Ngoài ra, Thanh tra tỉnh được Chủ tịch UBND tỉnh ủy quyền tham gia tố tụng sơ thẩm, phúc thẩm đối với 30 vụ việc.

Để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ X, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021. Toàn thể đội ngũ cán bộ, Đảng viên, công chức ngành Thanh tra Lâm Đồng nghiêm túc thực hiện Nghị quyết Trung ương IV (khoá XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến" và "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Tăng cường công tác tham mưu cho UBND tỉnh tổ chức thực hiện công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng trên địa bàn.

Từ năm 2016 đến hết tháng 6/2020, toàn ngành đã tiến hành 664 cuộc thanh tra hành chính, phát hiện số tiền sai phạm trên 100,86 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 79,1 tỷ đồng, kiến nghị xử lý khác 21,77 tỷ đồng. Kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm, xem xét xử lý kỷ luật... đối với 213 tập thể, 255 cá nhân; chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để tiếp tục điều tra làm rõ 06 vụ việc. Tiến hành 4139 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, phát hiện sai phạm và xử phạt vi phạm hành chính 25,48 tỷ đồng...

Hoạt động của Ngành thanh tra trong giai đoạn này đã bám sát theo chương trình, kế hoạch đề ra để tổ chức thực hiện. Đồng thời, đã tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tích cực thi đua cải cách hành chính, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn ngày càng đi vào nề nếp, vai trò của các cơ quan thanh tra ngày càng được thể hiện rõ nét thông qua việc chú trọng, tăng cường thực hiện công tác quản lý nhà nước và quan tâm giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh. Từ năm 2016 đến hết 06 tháng 2020, toàn tỉnh đã tiếp được 10.908 lượt/14.628 người (trong đó có 169 đoàn đông người) với 7.951 vụ việc. Giải quyết 1.848 vụ việc/2.072 vụ việc khiếu nại đạt tỉ lệ 89,2%; 330/363 vụ việc tố cáo đạt 91%. Cơ bản các vụ việc khiếu nại, tố cáo do cơ quan thanh tra tham mưu giải quyết đều được UBND tỉnh và Thủ trưởng các cơ quan thống nhất, ban hành văn bản xử lý theo đúng quy định. Các vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp, tồn đọng, kéo dài từng bước được hạn chế; tình trạng công dân gửi đơn vượt cấp đến các cơ quan Trung ương giảm rõ rệt.

Kết quả của việc đào tạo và bố trí sử dụng cán bộ hợp lý đã đem đến những thành tích đáng khích lệ trong hoạt động như: hàng năm, ngành Thanh tra đều hoàn thành vượt mức kế hoạch đã đề ra, hoàn thành tốt các nhiệm vụ thanh tra đột xuất khi được giao. Bên cạnh việc thu hồi về cho ngân sách nhà nước hàng năm hàng chục tỉ đồng đối với các sai phạm trong quản lý sử dụng ngân sách, thông qua công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo đã giải quyết quyền lợi chính đáng, hợp pháp cho người dân và của nhà nước. Ngoài ra, Ngành còn có nhiều kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách trong công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực có liên quan.

Với những thành tích đã đạt được trên chặng đường 44 năm xây dựng và phát triển của Ngành, đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, khẳng định được vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng. Những kết quả đạt được của Ngành qua các thời kỳ đã đóng góp xứng đáng vào thành tích chung của toàn Đảng, toàn dân trong sự nghiệp xây dựng tỉnh Lâm Đồng ngày càng phát triển... 

Đình Thuyết